પ્રકાશ-રાસાયણિક ધૂમ-ધુમ્મસ (photochemical smog) ના નિર્માણ દરમિયાન થતી પ્રક્રિયાઓ લખો.

(N/A) જ્યારે અશ્મિભૂત ઇંધણનું દહન થાય છે,ત્યારે પૃથ્વીના ટ્રોપોસ્ફિયરમાં વિવિધ પ્રદૂષકો ઉત્સર્જિત થાય છે. હાઇડ્રોકાર્બન અને નાઇટ્રિક ઓક્સાઇડ $(NO)$ એ બે મુખ્ય પ્રદૂષકો છે. જ્યારે આ પ્રદૂષકોનું પ્રમાણ પૂરતું વધી જાય છે,ત્યારે સૂર્યપ્રકાશ સાથેની તેમની આંતરક્રિયાને કારણે શૃંખલા પ્રક્રિયા થાય છે.
$1$. $NO_2$ સૂર્યપ્રકાશમાંથી ઊર્જાનું શોષણ કરે છે અને નાઇટ્રિક ઓક્સાઇડ તથા મુક્ત ઓક્સિજન પરમાણુમાં વિભાજિત થાય છે:
$NO_{2(g)} \stackrel{h\nu}{\longrightarrow} NO_{(g)} + O_{(g)}$
$2$. ઓક્સિજન પરમાણુઓ ખૂબ જ સક્રિય હોય છે અને હવામાં રહેલા $O_2$ સાથે જોડાઈને ઓઝોન $(O_3)$ ઉત્પન્ન કરે છે:
$O_{(g)} + O_{2(g)} \rightleftharpoons O_{3(g)}$
$3$. ઉપરની પ્રક્રિયામાં બનેલો ઓઝોન $NO_{(g)}$ સાથે ઝડપથી પ્રક્રિયા કરીને $NO_2$ ને પુનઃજીવિત કરે છે:
$NO_{(g)} + O_{3(g)} \longrightarrow NO_{2(g)} + O_{2(g)}$
$4$. ઓઝોન એક ઝેરી વાયુ છે અને $NO_2$ તથા $O_3$ બંને પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે. તેઓ પ્રદૂષિત હવામાં રહેલા ન બળેલા હાઇડ્રોકાર્બન સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફોર્માલ્ડિહાઇડ,એક્રોલિન અને પેરોક્સિએસીટાઇલ નાઇટ્રેટ $(PAN)$ જેવા રસાયણો ઉત્પન્ન કરે છે.